Artrodese (lumbale fusie)

Vastzetten van wervels (rug)

1. Inleiding

Op deze pagina vindt u een samenvatting van de belangrijkste informatie over een lumbale fusie. De inhoud is algemeen en indicatief en omvat niet alle medische aspecten. De webpagina vervangt natuurlijk geenszins het artsenconsult. Hebt u nog vragen, aarzel dan niet ze aan uw arts te stellen.


2. Wat is een lumbale fusie ?

Bij een lumbale fusie, ook wel artrodese genoemd,  worden meestal 2, soms meer, wervels aan elkaar vastgemaakt met schroeven, die aan elkaar verbonden worden met staven of platen. De bedoeling hiervan is om deze wervels ten opzicht van elkaar te immobiliseren zodat ze aan elkaar vast kunnen groeien. De platen, schroeven en staven hebben dus eigenlijk dezelfde functie als de plaaster rond een gebroken been. Er is echter meer nodig om de wervels aan elkaar vast te laten groeien: Vaak wordt de discus of tussenwervelschijf  vervangen door bot en vaak wordt er achteraan bij de wervels bot bijgelegd. De werveloppervlakte wordt ook wat gekwetst om het lichaam de indruk te geven dat het hier om 2 stukken van een  gebroken bot gaat, die aan elkaar vast moeten groeien.


3. Waarom moeten wervels aan elkaar vastgemaakt worden?

De meest frequente reden is instabiliteit. Dit betekent dat wervels te beweeglijk zijn ten opzichte van elkaar of dat ze stilaan verplaatsen ten opzichte van elkaar (fig. 1 en 2). Soms is dit ook nodig wanneer het wegnemen van bot en ligamenten om bv de zenuwen of het ruggenmerg vrij te maken, instabiliteit zou veroorzaken.
 

Kanteling wervel          Verschoven wervel          Vastgezette wervel
Fig. 1: bij vooroverbuigen kantelt de            Fig. 2: bij achteroverbuigen komt hij          Fig. 3: de instabiele wervel is met een
wervel te ver naar voren                               recht, blijft naar voor geschoven
              minder invasieve techniek langs achter
                                                                                                                                        op zijn plaats gezet en vastgezet.


Wervels worden ook vastgezet wanneer de tussenwervelschijf weggenomen moet worden (fig. 5). Dit gebeurt wanneer bewezen kan worden dat de tussenwervelschijf de oorzaak van rugpijn is.


4. Bestaan er verschillende soorten fusie?

Een fusie kan langs de buikzijde (fig. 5 en 6), langs de rugzijde (fig. 1 tot 3) en van opzij (fig. 7 en 8) gebeuren. Langs de buikzijde en van opzij kan bijna alleen als de zenuwen (die zich achter de wervellichamen bevinden) niet moeten vrijgemaakt worden. Ook vroeger operaties kunnen een fusie langs voor of langs opzij onmogelijk maken. Het belangrijkste voordeel van een operatie langs de buik of langs de zij is dat het herstel van de ingreep sneller gebeurt en dat de rugspieren minder lijden door de operatie zelf. Een nadeel bij fusies langs de buik is echter dat de grote bloedvaten gevaar lopen en dat bij de man vruchtbaarheidsproblemen kunnen ontstaan. Een nadeel van een operatie langs de zij, is dat er soms wekenlang pijn en soms zwakte in de dij kan bestaan.

versleten discus
Fig. 5: een erg versleten discus

Discus metalen kooi
Fig. 6: de discusruimte is sterk vergroot en een metalen kooi, gevuld met bot, is tussen de wervels geplaatst. Vooraan is een plaat met schroeven aangebracht.
 

Wanneer de operatie langs de rugzijde gebeurt, kan dit via een klassieke toegang, of via een zogenaamde minder of minimaal invasieve weg (fig. 3). Het voordeel van deze laatste oplossing is dat de rugspieren ook minder lijden dan bij een klassieke ingreep en het herstel in regel ook sneller gebeurt. Welke ingreep voor u de meest geschikte is, hangt af van talrijke factoren die uw chirurg tegen elkaar zal afwegen.


5. Botgreffes

Welke ingreep ook gekozen wordt: er moeten botgreffes (stukjes bot) naast en tussen de wervels geplaatst worden. Een deel van dit bot wordt tijdens de ingreep gewonnen, een ander deel komt van elders. Tot nu toe is het zo dat het bot dat van (het bekken van) de patiënt zelf komt, volgens de huidige stand van de wetenschap de beste kans op succes biedt. Een belangrijk nadeel is echter dat het wegnemen van dit bot, pijn en ongemak veroorzaakt die nog maanden kunnen aanhouden. Bovendien wordt de operatie erdoor verlengd Daarom werk ik steeds meer met donorbot. De ervaring hiermee is goed. Door een zeer zorgvuldige keuze van de oorsprong van dit bot en zéér strenge donorselectie en opvolging, is het risico op ziekteoverdracht minimaal.

versleten discus zijaanzicht
Fig. 7: een erg versleten discus (zijaanzicht)

Discusruimte opgevuld
Fig. 8: de discusruimte is van opzij opgevuldd met een blok (waarvan alleen metalen merktekens zichtbaar zijn) gevuld met bot. Vaak zijn schroeven hierbij niet nodig.

Door deze strenge criteria is het echter (zelden) zo dat het donorbot niet in voldoende mate voorradig is zodat het toch nog nodig kan zijn bot uit uw bekken of elders te gebruiken. Indien toch synthetisch bot gebruikt zou worden, moet u weten dat dit niet terugbetaald wordt en de kosten vlot tot 1000 Euro kunnen oplopen.


6. Na de operatie

De hospitalisatieduur hangt wat af van de leeftijd en de gekozen procedure. U mag naar huis wanneer de wonde droog is, wanneer de pijn onder controle is en wanneer u een trap op en af kan. Dit varieert van 3 tot 9 dagen. Zelden is een revalidatiedienst nodig. Na de ingreep is het de bedoeling dat u stapt. U mag echter 8 weken niet teveel bukken, niet heffen en niet teveel kracht zetten. Eens u thuis bent wordt de wonde gevolgd door een verpleegster en uw huisarts. Een controleafspraak wordt voor u gemaakt. Meestal moeten spuitjes tegen bloedklontervorming in de benen gebruikt worden.